تبلیغات
                                                                                  خدای بزرگ است اهورا مزدا                من کوروش                پادشاه جهان,شاه بزرگ                شاه نیرومند                شاه چهار گوشه جهان                پسر کمبوجیه, نوه کوروش, نبیره چیش پیش, شاهان بزرگ, شاهان انشان, از تبار پادشاهی جاودانه, آنکه پادشاهیش را خداوند دوست می داشت.                آنگاه که من آشتی خواهان به بابل اندر شدم, مردم گامهای مرا به شادمانی پذیرفتند.                سربازان بسیار من دوستانه اندر بابل گام بر میداشتند, نگذاشتم رنج و آزاری به مردم این سرزمین وارد آید.                من برده داری را بر انداختم                درماندگیشان را چاره کردم, فرمان دادم همه مردم در پرستش خدای خود آزاد باشند و کسی آنان را نیازارد                من همه شهرهای ویران را از نو ساختم                همه نیایشگاه های بسته را گشودم                همه مردمان آواره را به جایگاه خود برگرداندم                خداوند بزرگ از کارهای نیک من خوشنود شد                بشود که دلها شاد گردد.                نبشه کورش بزرگ پادشاه ایران-بابل 538 پیش از میلاد                                                                             e-mail: sshetaban206@gmail.com دستی که خاتم بوسید - کار گروهی و برخی از معضلات آن
دستی که خاتم بوسید
کارگران نیروی محرکه چرخهای صنایع جهان هستند. حمایت از جامعه کارگری حمایت از تولید کننده و مصرف کننده است.

بازدید : مرتبه
تاریخ : جمعه 2 مرداد 1388

ما اگرچه در کار گروهی دستاورد های ارزنده ای داشته ایم، اما همچنان دچار ضعف های شدید و جدی بوده و هستیم. تقریبا هر کجا که عده ای را برای کار جمعی گرد می آوریم و گروهی کاری تشکیل می دهیم، به زودی با بحران مواجه و چند تکه می شویم. عده ای از روشنفکران ما اصولا اعتقاد به هر نوع کار گروهی را از دست داده اند و بر این عقیده اند که بهتر است هر کس کار خود را بکند و از جمع کردن افراد برای کار جمعی پرهیز شود، چرا که تشکیل گروه کاری تنها به تلف کردن وقت و انرژی و ایجاد رودررویی و در نهایت کدورت بین افراد می انجامد. واقعیت آن است که در کشور ما دستاوردهای کار فردی در زمینه آفرینش های علمی، ادبی و هنری حیرت آور است و آنقدر مثال برای اثبات کارایی آن در اینگونه فعالیت ها زیاد است که یافتن یک نمونه ی تازه و موثر کار دشواری نمی نماید. اما کار گروهی در زمینه ی اجتماعی ماهیتی متفاوت دارد و اغلب قابل انجام توسط فرد یا افراد نیست.
باید متوجه بود که یک گروه کاری تنها جمع عده ای داوطلب برای مشارکت در یک فعالیت نیست و کار گروهی از سازماندهی ویژه ای برخوردار است که بدون آن کار و ارتباط کارآفرینانه ای انجام نمی شود. یک گروه کاری حد اقل از دو ارگان مجزا برخوردار است. یکی اعضای گروه و دیگری راهبر و از شیوه و گردش کار ویژه ای برخوردار است که این دو نهاد را مرتبط می سازد. مدیریت مشارکتی که امروزه تا حد یک علم ارتقاء یافته، در صلاحیت و ویژگی لازم این دو نهاد کار گروهی یعنی اعضا و راهبر مطالب بسیار ارزنده ای را بیان داشته است. تجربه نشان می دهد که بدون اعضا و راهبر صاحب صلاحیت و روش های صحیح ، موفقیت یک گروه کاری امری بسیار دشوار و گاه ناممکن است.
امروزه در نظام های شبکه ای کامپیوتری نیز همین مبانی بکار گرفته شده است. شما می توانید کامپیوتر های متعددی با کاربران مجزا داشته باشید، ولی اگر قرار باشد این کامپیوتر ها در کار جمعی یک شبکه با هم همکاری کنند به یک سرور مرکزی نیاز خواهد بود که از سیسم عامل ویژه ای برخوردار است.
چپ ها از دوران سازماندهی لنینی کار حزبی در پاسخ به این امر راهکار های درخشانی ارائه داده اند که سانترالیسم دمکراتیک سنگ بنای اصلی آن است. لنین در کاوش های سازمانگرایانه ی خود بدرستی به ضرورت وجود نهاد مرکزیت در یک فعالیت گروهی و شیوه دمکراتیک گردش اطلاعات و آراء مهر تاکید نهاد و انقلابی در شیوه سازماندهی حزبی بوجود آورد. در واقع شالوده ی مدیریت مشارکتی امروزین نیز چیزی جز همان سانترالیسم دمکراتیک نیست.
اگر به تجربه های شکست خورده ی خود در کار گروهی نظری بیندازیم نارسایی در یکی از این سه عامل را خواهیم یافت.
1- اعضای صاحب صلاحیت
2- راهبری کارا و دمکراتیک
3- شیوه ها و روش های مدون و مناسب

1- اعضای صاحب صلاحیت
اولین ویژگی لازم در اعضا آن است که معتقد به کار گروهی باشند و برای مشارکت در آن آموزش دیده باشند. عضو یک گروه کار باید متوجه باشد که با عضویت در گروه اهداف و وظایفی را برگزیده و برای انجام آن متعهد به رعایت روش های کاری و مصوبات گروه شده است. فعالیت های یک عضو در یک کار گروهی قطعا آزادی فعالیت های فردی را ندارد و با محدودیت های بیشتری به لحاظ رعایت حقوق دیگر اعضای گروه مواجه است.
عضو یک گروه کار باید توجه داشته باشد که مصوبات جمع وجاهت بالاتری از نظرات شخصی اش دارد، اگر چه بر نظرات شخصی اش باور بیشتری داشته باشد. او باید ضمن انعطاف لازم برای پذیرش نظرات دیگر متوجه باشد که درک جمعی گام به گام شکل می گیرد و سعه ی صدر لازم برای متقاعد کردن جمع به نظراتش را داشته باشد. یک جمع تازه که بیش از چندین جلسه ی مشترک از فعالیتش سپری نشده، قطعا دچار اعوجاجات نظری متعددی ست که فرد معمولا با آن دست به گریبان نیست. جمع نیز مانند فرد دوران کودکی، جوانی و بلوغ خود را دارد. و اعضای کم حوصله ای که زود راه خود را جدا می کنند و تخصص عجیبی در عیب جویی دارند، معمولا اعضای مناسبی برای کار گروهی نیستند.
چپ ها برای شناسایی اعضای مناسب کار گروهی و آموزش این کار، راهکار عملی مناسبی بعنوان عضویت آزمایشی داشته اند. دوره ی آزمایشی عضویت در اینگونه نهاد ها برای آن بوده است که اعضا بطور همزمان، هم آموزش ببینند و هم ارزیابی شوند.
یکی از آفت هایی که معمولا در این عرصه بروز می کند آن است که افراد بجای اصالت برای جمع، اصالت فردی و یا نظری خود را جاینشین می نمایند. آن ها بلافاصله هم نظران خود را در جمع تشخیص داده و به تشکیل محافل جنبی می پردازند. بزرگترین بدی این محافل خصوصی و فرعی غیر قابل کنترل بودن آن ها توسط گروه و راهبر آن است. متاسفانه این محافل فرعی به تدریج به مراکز اصلی تبادل نظر ها و موضعگیری ها و هسته های انشقاق کار گروهی بدل می شوند. یکی از ویژگی های مهم عضو که حتما باید مورد ارزیابی قرار گیرد، تعهد اخلاقی نسبت به کار جمعی، جسارت بیان نظرات در جمع و پرهیز از اینگونه رفتار های غیر سازمانی ست.

2- راهبری کارا و دمکراتیک
راهبر از نقش ویژه و بسیار مهمی در کار گروهی برخوردار است و تربیت یک راهبر، به آموزش های ویژه خود نیاز دارد. اولین ویژگی مهم راهبر، مورد پذیرش جمع بودن اوست. راهبر باید از یک اتوریته معنوی در گروه برخوردار بوده و مورد اعتماد اعضای آن باشد. راهبرانی که مستقیا با رای بالا از طرف اعضای صاحب صلاحیت گروه انتخاب می شوند، موفقیت بیشتری در انجام کارشان دارند. راهبر باید تجربه بسیاری در کار گروهی داشته باشد و با توجه به سطح اهداف گروه از توانایی های لازم در اداره ی امور برخوردار باشد. او باید گوشی بسیار دقیق برای شنیدن همه چیز و درک نقطه نظرات متفاوت داشته باشد. اگر عضوی فکر خود را مقدم بر جمع بداند تنها خطای فاحشی کرده است. اما همین اشتباه از طرف راهبر پاشاندن کامل گروه است.
وظیفه راهبر قضاوت در مورد نظرات مختلف نیست، بلکه آنچه او باید انجام دهد یافتن راهکارهای لازم از میان نظرات تک تک افراد گروه برای مسئله ی مورد بحث، دسته بندی آن ها، کمک به پرورانده شدن بوسیله روش هایی همچون طوفان ذهنی و بحث جمعی و در نهایت به رای گیری گذاشتن آن هاست. اساتید کار گروهی اغلب تاکید کرده اند که بهتر است در جلسات کار گروهی یک تخته سیاه (این روز ها سفید) برای نوشتن اینگونه یافته ها و سپس آرای ارائه شده بدان وجود داشته باشد. آنکه صلاحیت قضاوت و تصمیم گیری دارد جمع است و نه راهبر. در این زمینه راهبر نیز تنها یک رای مانند سایر اعضای گروه دارد.
راهبر باید هیچ تفاوتی میان اعضای گروه نگذارد و از حق تک تک اعضای گروه برای مشارکت در اهداف آن دفاع کند. حقوق و وظایف راهبر گروه در جلسات و بین برگزاری جلسات می تواند گسترده یا محدود باشد، ولی ضرورت دارد که تدوین شده باشد و به تصویب جمع برسد.
اعضای گروه از حق ارزیابی عملکرد راهبری و انتقاد از آن را برخوردارند. در این زمینه راهبر نباید جایگاه خود را فراتر از دیگران قرار دهد و حقوق ویژه ای بر ای خود قائل باشد. او باید بداند که راهبری، ارگانی در خدمت گروه است، و تنها اختیار عمل در حدود روش های کاری گروه دارد، و هرگونه فاصله گرفتنش از جمع مانع کارایی و اثر بخشی او می شود. او همچنین باید مراقب باشد به بیماری خودشیفتگی دچار نشود و موفقیت ها و تلاش های گروه را از آن خود نداند.
آفتی که معمولا در این زمینه با آن روبرو هستیم، آن است که در فرهنگ پدرسالارانه و فئودالی ما راهبر ویژه گی هایی خان سالاری کسب می کند. به لحاظ کسب مهارت هایی در راهبری برای خود وجاهت غیر قابل پذیرشی سر هم می کند. مدافعانی را برای دفاع از حقوق خود یافته اش دست و پا کرده و اشرافیتی را در کار گروهی سر هم می کند. در فرهنگ ما متاسفانه ویژگی های مرید و مرادی زیاد است. کم نیستند افرادی که از اقتدا به یک رهبر مقتدر و راحت کردن خود از تفکر و عمل مستقل استقبال می کنند. این دو ویژگی معمولا باعث می شود که گروه شکلی صوری به خود بگیرد و راهبر کانون تصمیمات قلمداد شود و مخالفت با روش ها و منش های بکار گرفته شده سرکوب شود.
به همین دلیل از ویژگی های مهم راهبر و اعضا در کار گروهی عدم گرایش به مرید و مرادی ست. باید متوجه بود که توانایی اعضای گروه هیچگاه یکسان نیست. ممکن است در میان افراد گروه کسانی باشند که از نظر توانایی، تجربه و دانش فاصله زیادی با دیگر اعضا داشته باشند، ولی این ویژگی نباید تفاوتی میان آرای اعضا ایجاد کند و ناقض قانون هر کس یک رای بشود. فضای کار گروهی باید فضایی دمکراتیک برای همه باشد و توانایی بیشتر تنها باید در تاثیر گذاری دمکراتیک عمیق تر بر نظرات و به عهده گرفتن داوطلبانه انجام امور متجلی گردد.
راهبر باید به شدت از اقدامات خود پرداخته ی غیر مصوب خود داری کند. از سازماندهی غیر رسمی و موازی بپرهیزد. از کار و رفتارهای صورت گرفته مابین جلسات به اعضای گروه گزارش دهد و دانایی را حق آنان بداند.
گروه باید نظارت بر کار راهبری را امری مهم قلمداد کرده و آن را جدی بگیرد. اعضایی که از برخورد جسورانه با خطاهای صورت گرفته امتناع می کنند و صاف و ساده همه چیز را می پذیرند، اعضای ضعیفی برای یک گروه کاری قلمداد می شوند.
آسیبی که برخی از مریدان به کار گروهی می زنند، کمتر از اقتدار طلبی مراد نیست. در بسیاری از مواقع دیده می شود که این پشت راهبر مخفی شدن، تنها وسیله ای برای رسیدن به هدف های فردی به جای هدف های گروه است.
اعضا و راهبر گروه باید به یکدیگر مودت بورزند و نفرت ورزی و بدگویی مذموم و طرد شود. همه باید بیان خصوصی اظهاراتی که هنوز در جمع گفته نشده است را نکوهش کنند و بخواهند که در جلسه گفته شود.

3- شیوه ها و روش های مدون و مناسب
روش های کار گروهی ویژگی های خاص خود را دارد و نمی توان با روش های معمول در ارتباط های فردی یک گروه کار را اداره کرد(همان طور که نمی توان با سیستم عامل کامپیوتر شخصی شبکه ی توسعه یافته ای را اداره کرد). آن ها بسته به اهداف کار و استراتژی های اتخاذ شده متغییر و متفاوت اند. برای هم افزایی تاثیر افراد مختلف و ایجاد خرد جمعی روش ها و شیوه های معینی تدوین شده که امروزه به ابزار هایی علمی تبدیل شده اند( طوفان ذهن
، روش حل مسئله، و ....).
اما در هر نوع کار اجتماعی، سنت های بسیاری برای پیش برد امور وجود دارد که قابل بهره برداری اند و خلاقیت های بسیاری لازم است که از دل خود گروه بیرون می آید. اینگونه خلاقیت ها هم جمعی ست و هم فردی. اما گسترش دامنه ی خلاقیت های جمعی نشان از رشد یافتگی گروه دارد. باید متوجه بود که لازم است روش های کاری حد اقل به شکل شفاهی مدون شود و بعنوان یک سرفصل بحث در گروه پردازش شده و به تصویب برسد.
در جریان پیشبرد کار بروز معضلات یک امر طبیعی ست. یک گروه کار کارا و دمکراتیک ترسی از آن ها به خود راه نمی دهد و آن را عیوبی نمی شناسد که به لحاظ آبرو داری باید کتمان شوند. برای مثال اگر اختلافی بین افراد بروز کرد، مشکل می تواند در جمع مطرح شود و برای آن راهکاری یافته شود. باید متوجه بود که حجم ضعف های پنهان نگاه داشته شده همان چیزی ست که زمینه دسته بندی و گرایش های سکتاریستی را باعث می شود. اگر برای مثال راهبر گروه عملی انجام داد که قابل انتقاد است( مثلا برخورد عصبی و تندی کرد که قابل توجیه نبود) یک انتقاد دوستانه در جمع بر هر روش دیگری ارجح است. اگر کسانی وجود دارند که اینگونه انتقاد ها را برنمی تابند، باید بدانند که ویژگی های کار جمعی در آن ها بقدر کافی نیست و باید در این زمینه به خود سازی بپردازند.
گروه کار یک سیستم پیچیده ی زنده و خود تطبیق گر
است و بسیاری از امور و فرایند های در حال تکوین در آن مبهم و فازی هستند و نمی توان به همه آن چیز تعین بخشید. اما اگر همه متوجه باشند که به پرورش یک حیات تکامل یافته تر از فرد مشغول اند و با دل و جان برای پرورش این نوزاد شگفت انگیز بکوشند، و استعداد های فردی شان را بی دریغ صرف پرورش آن کنند، با گذشت زمان و رشد و به بلوغ رسیدن گروه به جایی خواهند رسید که از قدرت حیرت آور و دگرگون کننده ی آن شگفت زده شوند. ما در تاریخ معاصر کشورمان نمونه های ستایش انگیزی از چنین کار های گروهی داشته و داریم.
همچنین، باید وظایف و اهداف مرحله ای گروه را با درجه رشد آن همسنگ کرد. یکی از آفت هایی که معمولا در این زمینه با آن مواجهیم، آن است که کار و وظایفی سنگین را در مقابل گروه کاری نوپا قرار می دهیم و در مقابل تنش های ناشی از پیشبرد آن زانو می زنیم. بزرگان فعالیت های اجتماعی راهکار بسیار ارزنده ای را در این زمینه برای ما به ارث گذاشته اند که در یک کلام خلاصه می شود: از ساده به بغرنج و ... به سختی پا فشردن، اندک اندک قهرمان گشتن.



ارسال توسط سید احمد شتابان
آرشیو مطالب
پیوند های روزانه
امکانات جانبی
blogskin

اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِیِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَیْهِ وَعَلى آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی كُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراً وَدَلیلاً وَعَیْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَك َطَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فیها طَویلاً

كد موزیك بی کلام