تبلیغات
                                                                                  خدای بزرگ است اهورا مزدا                من کوروش                پادشاه جهان,شاه بزرگ                شاه نیرومند                شاه چهار گوشه جهان                پسر کمبوجیه, نوه کوروش, نبیره چیش پیش, شاهان بزرگ, شاهان انشان, از تبار پادشاهی جاودانه, آنکه پادشاهیش را خداوند دوست می داشت.                آنگاه که من آشتی خواهان به بابل اندر شدم, مردم گامهای مرا به شادمانی پذیرفتند.                سربازان بسیار من دوستانه اندر بابل گام بر میداشتند, نگذاشتم رنج و آزاری به مردم این سرزمین وارد آید.                من برده داری را بر انداختم                درماندگیشان را چاره کردم, فرمان دادم همه مردم در پرستش خدای خود آزاد باشند و کسی آنان را نیازارد                من همه شهرهای ویران را از نو ساختم                همه نیایشگاه های بسته را گشودم                همه مردمان آواره را به جایگاه خود برگرداندم                خداوند بزرگ از کارهای نیک من خوشنود شد                بشود که دلها شاد گردد.                نبشه کورش بزرگ پادشاه ایران-بابل 538 پیش از میلاد                                                                             e-mail: sshetaban206@gmail.com دستی که خاتم بوسید - بررسی عوامل موثربربهره وری نیروی انسانی
دستی که خاتم بوسید
کارگران نیروی محرکه چرخهای صنایع جهان هستند. حمایت از جامعه کارگری حمایت از تولید کننده و مصرف کننده است.

بازدید : مرتبه
تاریخ : پنجشنبه 28 مهر 1390

مقدمه 

امروزه بهره وری فراتر از یك معیار وشاخص اقتصادی است، و به عنوان یك رویكرد جامع، یك فرهنگ ونگرش نظام گرا، ویك كلی از همه اجزا مطرح است. به طوری كه می تواند هر یك از جنبه های اقتصادی ،اجتماعی وفرهنگی كشور، سازمان ویا حتی افراد را تحت تاثیر متقابل قرار دهد .بهره وری یكی از موضوع های اساسی است كه در سطوح مختلف و در فعالیتهای گوناگون اجتماع بشری، سابقه چند صد ساله دارد. بخصوص در دهه های پایانی قرن حاضر، اهمیت آن در فعالیتهای اقتصادی،اجتماعی و صنعتی به شدت مورد تاكید قرار گرفته است.

حیات و بقای جوامع بشری در گرو كار و تلاش مستمر و فزاینده است كه موجد تولید و ارزش افزوده هر چه بیشتر به موازات صرف منابع كمتر است شرایط فعلی ایجاب می كند كه از سرمایه های موجود كه در مقایسه با اقدامات ضروری و لازم بسیار محدود است، به بهترین وجه استفاده می شود كه بدون شك در میان سرمایه های موجود ، نیروی انسانی جایگاهی رفیع را به خود اختصاص داده است. امروزه،خوشبختی ،سعادت و بهره وری هر ملتی وابسته به كار و تلاش همه اقشار جامعه بوده و بهره وری معیاری برای ارزیابی عملكرد این فعالیتها و تلاشها در بخشهای مختلف اجتماعی و اقتصادی است.برای افزایش بهره وری در سازمان نیاز به تامین شرایط متعددی داریم كه مهمترین آن عامل انسانی است. نیروی انسانی انگیخته شده برای انجام وظایف خود مهمترین عامل بهره وری است.‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‌‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍. در مورد بهره وری نیروی انسانی، اهمیت آن در بهره وری سازمانها، عوامل موثر بر ارتقا بهره وری این منبع، موانع بهره وری كاركنان و سهم هر عامل در این مورد كتابها، مقالات و رسائل زیادی نوشته شده و در سخنرانی ها و سمینارهای مختلف نیز به این مهم پرداخته شده است.مقالات و تحقیقات مربوط به دوران كلاسیك ها عوامل موثر بر بهره وری نیروی انسانی را مشتمل بر مواردی چون شرایط محیط كار و مشوق های مالی می داند و به مدیران توصیه می كند كه این عوامل را در راستای بهبود بهره وری نیروی كار به كار برند. پس از ظهور مكتب روابط انسانی،عوامل انگیزشی غیر مالی كاركنانشان را نیز در نظر بگیرند و از طریق ارضا این نیازها كاركنانی كارآتر داشته باشند علیرغم آنكه نظریه اقتضا در مدیریت، یك عامل خاص یا یك گروهی از عوامل مشخص را تحت هر شرایطی عامل بهبود دهنده بهره وری نمی داند اما ضمن تاكید بر تنوع و تعدد نیازهای انسان، معتقد است راههای مختلفی نیز برای ارتقا بهره وری وجود دارد كه باید حسب مقتضیات هر سازمان آنها را شناخت و بكار بست لذا با توجه به اهمیت بهره وری در زندگی سازمانی و اجتماعی در این تحقیق عوامل موثر بر افزایش بهره وری نیروی انسانی مانند مشارکت،تعلیم تربیت وآموزش،انگیزش،فرهنگ سازمانی،تعهد،تکنولوژی،امنیت شغلی و....را مورد برسی قرار می گیرد.تا با شناخت این عوامل وتقویت آن توسط مدیریت  سازمان به ترتیب اهمیت و نیاز، بستر تلاش بیشتر نیروی كار هموار گشته و بر این اساس بیش از پیش بر رضایت نیروی كار و نهایتا بهره وری سازمان افزوده گردد.

 

تعریف موضوع تحقیق

 

بهره وری[1] در لغت به معنای قدرت تولید،بارور بودن ومولد بودن است. چند سالی است که این واژه در فرهنگ علمی واداری کشور رایج گردیده. لغت بهره وری از نظر ادبی حاصل مصدر است که از واژه بهره ور مشتق شده است وکلمه بهره ور به استناد فرهنگ فارسی معین به معنای بهره بر،بافایده بودن،سود بردن وکامیابی معنی شده است. در برخی نوشتارهای تحقیقاتی برای واژه بهره وری معادلهای دیگری مانند راندمان،بازدهی، قدرت تولید، قابلیت تولید، مولدیت وباروری برگزیده شده است (متقی،1384). در فرهنگ آکسفورد بهره وری چنین تعریف شده است بهره وری عبارت است از بازدهی و کارایی در تولید که توسط برخی از روابط بین ستاده ها ونهادها اندازه گیری می شود .در قرن حاضر اندیشمندان مختلف وسازمانهای بین المللی تعاریف زیادی از دیدگاه خاص خود در مورد بهره وری ارائه نموده ویا با پذیرش دیدگاه خاصی نسبت به تعریف بهره وری اقدام نموده اند. وتعریف پذیرفته شده ای که مورد توافق همگان باشد وجود ندارد.تعریف بهره وری از نظر سازمان بین المللی کار[2]عبارت است از: نسبت بازده به منابع مصرف شده. به عبارتی ساده تر عبارت است از نسبت مقدار کالا یا خدمت تولید شده به مقدار منابع به کار رفته در جریان تولید . آژانس بهره وری اروپا[3]بهره وری را اینچنین تعریف می کند بهره وری درجه استفاده موثر از هر یک از عوامل تولید است وبهره وری یک دیدگاه فکری است که همواره سعی دارد آنچه را که در حال حاضر موجود است بهبود بخشد. بهره وری مبتنی بر این عقیده است که انسان می تواندکارها و وظایفش را هر روز بهتر از دیروز به انجام برساند. مرکز بهره وری ژاپن[4]بهره وری را اینطور بیان می کند :هدف از بهبود بهره وری عبارت است از به حداکثر رسانیدن استفاده از منابع،نیروی انسانی،تسهیلات وغیره، به طریقه علمی وبا کاهش هزینه های تولید،گسترش بازارها،افزایش اشتغال،کوشش برای افزایش دستمزدهای واقعی وبهبود معیارهای زندگی آن گونه که به نفع کارکنان،مدیران ومصرف کننده باشد(متقی،جزوه منتشرنشده درسی:1384).هیات ملی بهره وری سنگاپور بهره وری را اینچنین تعریف می کند: بهره وری عبارت است ازیک نگرش فکری که برای رسیدن به بهبود تلاش می کند وبه آن دست می یابد وهمچنین سیستمها ومجموعه ای از فعالیتها که آن نگرش را به عمل تبدیل می کند.بهره وری نیروی انسانی عبارت است از: استفاده بهینه از نیروی انسانی در جهت پیشبرد اهداف شركت وچگونه استفاده كردن از جوانان، میانسالان وحتی بازنشستگان می باشد(فرهنگی،1379)

عوامل موثر بر بهره وری نیروی انسانی

 

متقی (جزوه منتشرنشده درسی،1384) اظهار میدارد که :تا اوایل دهه 1950 اکثرا تصور می شد که عامل اساسی و عمده ای که از پیشرفت کشورهای در حال توسعه نقش داشت وباعث عقب افتادگی می شده،کمبود سرمایه های فیزیکی ومادی بوده است،ودر نتیجه به هر نحو که شده این کشورها دنبال جذب و بدست آوردن سرمایه میروند که این باعث وابستگی بیشتروتخریب بنیانهای اقتصادی،فرهنگی،سیاسی میشود،اما امروزه مسلم شده آنچه که توسعه پایدار را به دنبال دارد نهادهای اداری قوی وکارامد است.این نهادها از سرمایه انسانی کارامد ومتخصص وقوی برخوردارند.امروزه تاکیدرشدوتوسعه بر سرمایه های انسانی است ،اعتلای کیفیت نیروی کار یکی از راههای اساسی افزایش بهره وری وتسریع رشد اقتصادی است.یعنی نیروی انسانی مهم ترین بهره وری است. توجه به نیروی انسانی در قالب آمورش و رشد كاركنان سازمان، كوشش در ایجاد روحیه و انگیزه و برانگیختن قوه خلاقیت و ابتكار آنان و بخصوص كسب مشاركت افراد به منظور دستیابی به اهداف و ماموریتهای سازمان، رشد كارایی و افزایش بهره وری را در سازمان تضمین می نماید.نكته حایز  اهمیت در این مورد این است كه بهره وری در سازمانها نیازمند توجه به خواسته ها و نیازهای كاركنان و همسویی این نیازها با اهداف سازمانی است.

آموزش و ارتقای توانمندیهای آنان.

ارتقای شغلی و پیشرفت در كار بر مبنای صلاحیت و ضابطه و رفع تبعیضات ناروا.

تامین شغلی و اطمینان نسبت به آینده.

 انگیزش کارکنان وبرانگیختن قوه خلاقیت وابتکار

  مشارکت کارکنان و......

جان1(جان ،1،پ2: 2005) بیان می کند:از جمله اقدامات مهم در بهبود بهره وری کارکنان،که میتواند منجر به افزایش حقوق ودرامد شودشامل موارد زیر است:

تعلیم وتربیت

دولت وحکومت های محلی

مراقبتهای بهداشتی

عوامل مالی

 

________________________________________________________

1.Jan.Nemese                                                                                                                           

شاهقلیان (ذکرشده در زارع:1379) عوامل موثر بر بهره وری نیروی انسانی را چنین عنوان می كند:

الف- عوامل مادی

     ب- عوامل غیر مادی

آموزش كاركنان

هماهنگی نمودن مشاركت

امنیت شغلی  

تناسب دور آموزشی با شغل

حقوق و دستمزد، مزایا، اضافه كاری، جایزه غیر نقدی

پاداش افزایش تولید، خلاقیت، مدیریت

مرخصی تشویقی ،حق ماموریت

تا به حال عوامل موثر بر بهره وری از دیدگاه صاحبنظران و دانشمندان مختلف مدیریت مطرح شد؛ در این تحقیق عوامل موثر بر بهره وری كه از تحقیقات فوق اقتباس شده است را مورد بررسی قرار میدهیم.

 

- تعلیم وتربیت1 :

 

بارزترین نمود سرمایه گذاری انسانی،تعلیم وتربیت است.ونقش اصلی را در بهره وری ورشد اقتصادی ایفا می کندکه این نقس یک امر 2 وجهی است،تعلیم وتربیت یک افق تازه را باز می کندواز طرفی منجر به افزایش توانایی نیروی کار میشود یعنی مهارت ایجاد میکندفازطرفی دیگر زمینه بکارگیری تکنولوزی برتر را فراهم میکند.(متقی،جزوه منتشرنشده درسی:1384)

میشاییل اسپنز2 برنده جایزه نوبل (ذکر شده در شوالیر3 0 1 ،پ1: 2004) سرمایه گذاری بیشتر برای اموزش کارکنا ن را از عوامل مهم افزایش بهره وری می داند.

افزایش بهره وری عمدتا استاندارد های زندگی اجتماعی را افزایش می دهد .

فوگل4 (1999.ذکر شده در سوییت من5 ،2: 2002) براورد کرد که خط فقر امروزیایالات متحده در سطحی است که فقط در 10% طبقه بالای اجتماع یک قرن پیش دیده می شده است و این افزایش نتیجه مستقسم بهره وری است  و تعلیم و تربیت نقش اصلی را در این افزایش بهره وری داراست (سوییت من ،2،پ4: 2002).تعلیم وتربیت و اموزش به کارکنان اجازه می دهد که از ظرفیت فیزیکی موجود با کیفیت بیشتری

استفاده کنند که این خود موجب توسعه و انتشار یک تکنولوژی جدید می شود . سرمایه گذاری عامل

___________________________________________________________

1-education     2-michaeil spens   3-Arnad chevalier 4- Fuggel     5-Arthur sweetman

 

انسانی با سرمایه گذاری در تعلیم و تربیت ارتباط مستقیم دارد . بنابراین صنعت اموزش و پرورش و کیفیت بازده ان تاثیر قابل توجهی بر رشد بهره وری دارد.(سوییت من،2،پ5: 2004) بدون شک می توان گفت که بهره وری در بلند مدت بعنوان یک  طرز تفکر برای آموزش وفرهنگ استوار خواهد شد ونیروی انسانی بر اساس امکانات، مهارتها ، دانش وتخصص ،نگرش خویش که از آموزش کسب کرده است نقش موثری بر بهره وری داشته باشد. کارایی واثربخشی هر سازمان تا حد قابل ملاحظه ای بستگی به کاربرد صحیح وموثر منابع انسانی دارد. با آموزش میتوان سطح دانش تخصصی افراد را بالا برد تا بتواند وظایف خویش را انجام دهد و برای مسئولیت بالاتر بهتر آماده شود

- آموزش1:

 

متقی (جزوه منتشرنشده درسی،1384) در تعریف آموزش اظهار میدارد که؛اموزش عبارت است از فرایند انتقال دانش یا مهارت.همچنین بیان میکندکه با آموزش رفتار بایسته را می آموزیم.

آموزش یک فرایند مستمر است وتمرکز آن روی جنبه های تخصصی گروهی و فرهنگ سازمانی است.

آموختن،عمل یا مجموعه ای ازاعمال  استکه موجب می شود فرد مهارت،دانش وبینش لازم را برای انجام کاری فرا گیرد.

در اهمیت نقش این عامل در بهبود بهره وری پیتر دراکر(1999،ذکر شده در هیتر2،1،پ1: 2003)بیان میکند که دانش بهره وری کارکنان بزرگترین چالش مدیران در قرن 21 است.

 گسترش و ارتقای كیفیت و افزایش متناسب برنامه های آموزشی كاركنان در جهت ایجاد دانش فنی و دانش اجتماعی و كار مولد در جهان امروز یك ضرورت است.. اگر این آموزشها با كیفیتی بالا گسترش یابد، میان دست  و مغز كاركنان پیوند ایجاد گردد، منطق و علم جایگزین سنت و تجربیات غلط گردد و نهایتا به عنوان یك ارزش طرح گردد، طبعا مقدمات افزایش بهره وری نیز فراهم گردیده است . آموزش نیروی انسانی یك امر كوتاه مدت نیست، بلكه یك هدف بلندمدت، همیشگی و تدریجی است. آموزشهای نیروی انسانی شامل فراهم آمدن امكانات تحصیل در دوره های مقدماتی و بالاتر، كسب مهارتهای فنی، آموزشهای نظری مرتبط با شغل و پرورش شخصیت كاركنان می باشد كه می تواند به شكلهای ذیل اجرا گردد: 

- آموزش حین خدمت.

آموزش در غیر ساعات خدمت

آموزش در گروههای كوچك فعالیتی

تربیت وآموزش نیروی انسانی در جهان همواره به عنوان یك سرمایه گذاری بلند مدت مطرح بوده است وبه دلیل كیفیت نیروی كار بر اثر آموزش است كه فلسفه مدیریت مشاركتی به وجود آمده است و تصمیم

___________________________________________________________

1-Training      2- Mark Heeter

گیری در تمام سطوح سازمانی صورت می گیرد. بی تردید یكی از عواملی كه تاثیر زیادی بر بهره وری دارد و می تواند در بهبود آن نقش مهمی را ایفا كند، آموزش است.برخی از مطالعات نشان داده اند كه همبستگی مثبت بسیار قوی بین آموزش و بهره وری وجود دارد.(زارع، مریم ،پایان نامه کارشناسی ارشد: 1379)

تیلور 1(1،پ4: 2005) اظهار میدارد که اگر شما بخواهید بهره وری فردی را بهبود بخشید باید روی آموزش ،ابزار وسایر فاکتورهای فنی و تکنیکی تمرکز کنید،اما بهبود بهره وری تیم از جمله کارکردهای مهم است که می توانیم انجام دهیم این است که اندازه تیم را کوچک کنیم.

آموزش عالی ،سطح مهارت مردم را افزایش میدهد وانها را توانا تر میسازد تا برای سطوح بالای شغلی ماهر تر شوند وبدین وسیله درامد بیشتری کسب کنند،نیروی کارماهر باعث بهره وری بیشتر میشود،زیرا وی آموزش دیده ودر معرض تکنیکها وابداعات جدید قرار گرفته و اولین نتیجه بکارگیری چنین کارکنان آموزش دیده ای افزایش درامد کارکنان ودرنتیجه افزایش تولید وبهره وری است(رسک2،1: 2004)

- تکنولوژی:

 

تكنولوژی معمولا دارای دو بعد است، یكی سخت افزار و دیگری نرم افزار. سخت افزار نمایانگر بعد مادی ماشین آلات، ابزار و امكانات است و بعد نرم افزار بیانگر دانش و فن بكارگیری ابزار و امكانات است. از طرفی سازمان پدیده ای است كه فعالیتهای انسانی را در قالب تكنولوژیهای مختلف نظم و شكل می بخشد. انتخاب و بكارگیری نظام فنی در هر سازمان بر اساس اهداف مورد انتظار و نحوه تخصصی كردن اطلاعات، مهارتها و وسایل و ابزار مورد نیاز و همچنین چگونگی روشهای تحلیل اطلاعات انجام می پذیرد. جذب تكنولوژی پیشرفته در تولید عامل بسیار مهمی در افزایش بهره وری است. ماشینی كه با سرعت بیشتر، دقت بیشتر، ضایعات كمتر و همگونی بالاتر كالا تولید می نماید، قطعا دارای بهره وری بالاتری نیز می باشد. گر چه به دلیل سرمایه بر بودن، مخرج نسبت(به عنوان داده)افزایش می یابد و منجر به افزایش هزینه سرمایه گذاری می شود؛ ولی استفاده از تكنولوژی، در بلند مدت، هزینه را كاهش می دهد و موجب بالا رفتن ارزش افزوده در محصول می گردد. البته تطابق میان تكنولوژی مورد استفاده با نیازهای سازمانی از مواردی است كه سازمانها باید در انتخاب و استفاده از آن دقت كافی داشته باشند. تكنولوژی در معنای واقعی و در بعد اشاره شده باید مورد دقت قرار گیرد و هماهنگ با یكدیگر مورد استفاده واقع شود.اگر تكنولوژی به صورت مجرد و تنها در سازمان مورد نظر باشد و ارتباط آن با دانش فنی كاركنان و سطح تكنولوژی مورد نیاز مورد بررسی قرار نگیرد نه تنها موجب افزایش بهره وری نخواهد گردید، بلكه هزینه ها را افزایش خواهد داد. سطح رضایت كاركنان را كاهش و در نهایت كاهش تدریجی بهره وری را نیز به دنبال خواهد داشت.                                                                                                               

________________________________________________________

1-Bruce Taylor   2-Robert Resek      

نقش مشاركت وهمکاری در بهره وری:

 

در فرایند تغییر،درگیری فعال تمام کارگران برای ایجاد جو مساعد ونگرش به کار جهت افزایش بهره وری دارای اهمیت است.مشارکت نه تنها به تحول یک سازمان کمک میکند،بلکه درعین حال یک اثرعمیق   آموزشی دارد.راد1 و دیگران (1: 2003)اظهار میدارند که مشارکت در کارها عامل کلیدی بهره وری است ،همچنین تئوری همکاری نیز برای شرح ارتباط بین مشارکت ،بهبودعملکردوبهره وری است.

کارگران می توانند توسط روشهای زیادی به مشارکت گرفته شوند:از طریق گروههای کاری،گروههای ویژه طوفان مغزی،هسته های کیفیت وکارهای رسمی وغیر رسمی مربوط به روابط کارگر-مدیریت و...

اقداماتی که روی همکاری وارتباطات تمرکز کند به کارکنان اجازه میدهد تا با همدیگر کاراتر وموفق تر عمل کنند،اگر ابزاری تهیه کنیم که به کارکنان اجازه دهد موثرتر کار کنن منجر میشود که یک اتمسفر وجوی ساخته شود که نوآوری وخلاقیت را تشویق کند.(جان2 ،2 :2005)

براون3(1999،ذکر شده در راد ودیگران:2003)بیان میدارد مشارکت در صورتی بهره وری کارکنان را افزایش میدهد که از آن به عنوان عاملی برای انگیزش کارکنان استفاده شود وآنها بتوانند بر کار همکاران نیز نظارت داشته باشند  که این خود ،نوعی مدیریت است؛همچنین ذکر میکند که همه طرحهای انگیزشی گروهی دلالت بر مشارکت کارکنان در مدیریت وکنترل دارد.

تحقیق و تجربیات متعدد ثابت می كند كه كیفیت و شیوه رهبری بر میزان تولید ، كارایی ، رضایت كاركنان و روحیه آنها ، ثأثیر بسزایی دارد. در این میان یكی از اصولی كه با توسعه منابع انسانی ارتباط مستقیم دارد ، همانطور كه در بالا نیز ذكر شد ، مشاركت دادن كاركنان در امور ، توسط مدیران است.

 در این نظام نوین مدیریتی اگر چه تصمیم گیرنده نهایی مدیریت سازمان است ولی مدیران اطلاعات لازم جهت اخذ تصمیم نهایی را از مغزها و تجربیات بسیار با ارزش تمامی كاركنان خود به صورت پیشنهادهای سازمان یافته دریافت می نمایند. مدیران در حالیكه مسئولیت نهایی واحدی را كه به سرپرستی آن گمارده شده اند ، بر دوش دارند ، در كارگردانی عملیات با كسانی كه به راستی كار را به انجام می رساند ،مشاركت می كنند. پی آمد این رویه آن است كه كاركنان به احساس درگیر بودن در رسیدن به هدفهای سازمان دست می یابند و خود را به عنوان عضو دارای مسئولیت سازمان و سهیم در منافع و مضار آن می بینند.درنتیجه سعی می کنند که با مشارکت بیشتر به افزایش بهره وری سازمان خود کمک شایانی بنمایند.

در این نکته را یادآور می شویم که رابطه بین مشارکت وبهره وری خیلی پیچیده است وبرای تجزیه وتحلیل آن نمیتوان تنها نقش یک فاکتور را موثر دانست بلکه باید کلیه جنبه های آنرا مدنظر داشت ولی بطور کلی یافته های اخیررابطه مثبتی بین بهره وری ومشارکت کارکنان تاکید دارد.(راد ودیگران،13 :2003)

___________________________________________________________

2.Jan.Nemes                         3. Brown                                                                            Rud 1.                                                                      

 

-انگیزش1

 

برل سون واستاینر 2(ذکرشده در مشبکی،129: 1380) معتقدند که انگیزش حالت درونی فرد است ورفتاری رادر وی بوجود می آورد تا رسیدن به هدف مشخص ممکن گردد.

متقی(1384) نیز بیان میدارد :انگیزه میزان تمایل فرد در ورود به فعالیتهای جهت دار است ،انگیزه از احساس تعهد به هدف مایه میگیرد.

یکی از مقولات مهم در استفاده موثر از نیروی کار، انگیزش است. به ویژه فشار مثبتی که باعث تغییر رفتار در جهت مطلوب می گردد. برای پرورش طرز نگرش صحیح ،افراد باید کار خود را به شکل یک فعالیت معنی دار ببینند.این امر به خودجوشی آنان کمک کرده ودانش حرفه ای وطرحهای کاری آنها را غنی میسازد.نگرش ها ورفتار درست بر اثر سیستم های ارزشی کارگران،شرایط کار وانگیزشی که در آنها ایجاد میشود بوجود می آید.بررسیهای انجام شده در برخی از کشورهای آسیایی نشان میدهد که با انگیزش صحیح در کارگران میتوان بهره وری را به صحولت تاحد90 درصد در موسسات کوچک ومتوسط افزایش داد(.ابراهیمی،ترجمه فارسی،2: 1384)

بررسی وتجزیه وتحلیل اطلاعات تاکید می کند که سیستم های ارزیابی عملکرد ومدیریت کارکنان را برای بهبود بهره وری می انگیزاند،همچنین پرداخت براساس شایستگی اثر انگیزش کارکنان را افزایش میدهد.شقوق دیگر انگیزاننده ها نیز روی عملکرد شغلی کارکنان اثر میگذارد.(مانی3،1: 2002)

یک کارمند با انگیزش وتعهد،با تعلیم وتربیت عالی میل دارد که درسازمان باقی بماند وبهره وری شرکت

برای مدت طولانی درسطح بالایی بماند(بونیتز وفیتز4،7: 2002).                

به جرأت می توان گفت این عامل قویترین عامل در بهره وری انسان است که نوعی تمایل و شوق درونی برای کسب موفقیت و آرامش حاصل از انجام کار بخصوصی است فردی که برای انجام کار دارای انگیزه قوی باشد دیگر در قبال پاداشهای کم و حتی تنبیه های بیجا دلسرد و متوقف نمی شود و هیچگاه از تلاش باز نمی ایستد. فردی که دارای انگیزه باشد هنگام رویاروئی با مشکلات و در جائی که نیاز به از خود گذشتگی داشته باشد صحنه کار را به نفع راحتی خود ترک نمی کند. در این باره که انگیزه در بهره وری فرد اثری قوی دارد جای هیچ شکی نیست چرا که نظریه های بسیاری در باره انگیزه در کار کنان در نوشته های مختلف بر مبنای تحقیقات گوناگون و در شرایط مختلف و سازمانهای متعدد و تجربیات موفق سایر کشورها در دسترس می باشد که غالبا موجب افزایش کارایی، ازدیاد بهره وری، بالا بردن رضایت کارکنان شده است و می تواند برای تنظیم برنامه انگیزشی مورد استفاده مدیران سازمانها قرار گیرد.

________________________________________________________

1.motivation   2.B.berlson and Steiner   3.Bonnie G.Mani   4.BontisTn.&Fitz.n                                                                                                                       

 

فرهنگ سازمانی:

 

بروس تیلور(1،پ2 :2005 ) اعتقاد دارد که برای افزایش بهره وری کارهای زیادی می توان انجام داد شیوه هایی در ورای تکنیکهای آشکار وجود دارد که ما میتوانیم آنها را بهبود بخشیم از جمله موارد مهم بهبود فرهنگ سازمانی درگروههای کاری است.که البته نمایش اینکه بهبود فرهنگ می تواند روی بهره وری اثر داشته باشد بسیار مشکل است واین مشکل مدیران را به چشم پوشی از بهبود فرهنگی سوق میدهد زیرا تقریبا اثبات بازگشت سرمایه گذاری روی این مورد تقریبا غیر ممکن است.

امروزه بر نقش فرهنگ در بهبود بهره وری تاكید می شود. مطالعات نشان می دهد كه ارتباط میان فرهنگ و بهره وری با یك مدل ساده قابل بیان نیست. محققان معتقدند بهره وری سازمان در صورتی افزایش می یابد كه فرهنگ سازمانی در جهت كسب اولویت ها و هدفهای سازمان شكل داده شود و گاهی تغییر یابد.

. مطالعات كاتر و هسكت[5] نشان می دهد كه فرهنگ سازمانی، كلیدی برای بهبود عملكرد و بهره وری است و در موفقیت یا شكست سازمان نقش تعیین كننده دارد(كاظمی،1381).    فرهنگ عبارت است از مجموعه ارزشها، عقاید و رفتاری كه یك جامعه و یا یك سازمان دارای آن می باشد به نحوی كه چارچوب كلی رفتار فرد نیز در سازمان و یا یك جامعه منبعث از آن فرهنگ است. لذا، توجه به عامل فرهنگ به عنوان یك عامل اصلی از اهمیت ویژه ای برای مطالعه بهره روی در سازمانها برخوردار است. دلایلی چون عدم وجود ساختار اداری مناسب، سیاستهای غیر دقیق اقتصادی و اجتماعی، توزیع نابرابر سرمایه در سطح جامعه و افزایش رو به تزاید تورم، فرهنگ مورد نیاز و متناسب برای ارتقای بهره وری به شكل صحیح را در كشور دچار مشكل كرده است. به همین دلیل سازمانها در اولین مرحله از اقدامات خود برای افزایش بهره وری نیازمند القای یك فكر و اندیشه كاری هستند تا ضمن آموزش و آگاهی دادن به كار كنان بتواند زمینه فرهنگ غنی كار و بهره وری  را ایجاد نماید. به طوری كه كار برای زندگی و متعالی شدن معنا شود نه صرفا برای معیشت و زنده ماندن.

ایجاد تعهد در کارکنان:

یک کارمند متعهد برای سازمان فوق العاده ارزشمند است.او میتواند با انجام به موقع کارها وحس مسئولیت در افزایش تولید وبهره وری موثر باشد. مدیران  میتوانند با براورده کردن نیازهای اساسی کارکنان،برقراری اعتماد متقابل میان خود وآنها وایجاد یک فرهنگ عاری از سرزنش،آنها را نسبت به سازمان متعهد کنند.تازمانی که نیازهای روحی و روانی کارمندان براورده نشود هرگز بطور کامل نسبت به سازمان احساس تعهد نخواهند کرد. تنها متعد ساختن کارکنان به سازمان کافی نیست بلکه باید تعهد آنها را به سازمان همواره حفظ کرد. یکی از موثرترین راههای حفظ تعهد در کارکنان و نگه داشتن آنها در سازمان ،غنی سازی شغل وافزایش انگیزه در آنان است.قدردانی از افراد به خاطر عملکرد برترشان انگیزه ای است درحفظ تعهد کارکنان و ایجاد رضایت شغلی در آنان .(احدی نیا ،3 :1384)

طبق تحقیقاتی که روی 20مدیر و97 کارمند آنها دریک بیمارستان در آمریکا انجام شد آمارها نشان می دهد که یک رابطه مثبتی بین تمرینهای مدیریتی وبهره وری،رضایت شغلی وتعهد سازمانی کارکنان وجود دارد.

همچنین این تحقیقات نشان داد که رفتارهای مدیران بعنوان کلیدی برای بهره وری ،رضایت کارمندان با تعهد سازمانی زیاد است(کنرلی1،1996،ذکر شده در لاک 2ودیگران،1: 1999)

 

نتیجه گیری:

 بهره وری چه نیست :             بهره وری چه هست:

1 - صرفاً یك مسأله اقتصادی و مالی نیست.  بلكه یك نگرش برای عقلایی كردن فعالیتهاست.

2 - جلوگیری از كارهای مورد علاقه نیست.  بلكه جلوگیری از كارهای لغو و بیهوده است.                  

 3 - استثمار و بهره كشی از زیر دست نیست.بلكه هماهنگ كردن كیفیت و هزینه در رقابت است.

 4 - یك انتخاب نیست.   بلكه یك ضرورت است. 

 5 - فقط انجام بهتر كارها نیست. بلكه مهمتر از آن انجام كارهای درست است.

 6 - سخت تر كار كردن نیست. بلكه هوشمندانه كاركردن است.

 7 - تنها خاص نیروی انسانی نیست. بلكه استفاده مؤثر از تمام منابع از جمله مواد، سرمایه، انرژی، زمان و اطلاعات است.

 8 - تنها افزایش كمیت نیست. بلكه كیفیت نیز كاملاً مدنظر است.

9- الزاماً كار بیشتر نیست. بلكه همكاری و مشاركت برای منافع مشترك است.

 10- تنها یك روش اجرایی محض نیست. بلكه یك فلسفه است.

درصد) بوده اند.

 

پیشنهادات

- اهتمام و حمایت مدیریت در خصوص مدیریت مشاركتی و بهره وری .

- ایجاد روحیه همكاری و مشكل گشایی در سازمان و باور داشتن آن توسط مدیران و كاركنان

- ایجاد روابط دوستانه و صمیمی مدیریت با كاركنان

-کارمندان امنیت شغلی را میدانند.بنابرابن بهتر است ترتیبی اتخاذ شود كه آنها از استحكام شغل خود در سازمان اطمینان كامل داشته باشند تا با روحیه بهتری به كار بپردازند.

- و...........کلیه عوامل راباید درتعامل با همدیگر در جهت بهبود بهره وری بکاربرد نه بصورت تک عاملی.

مجتبی نصراله پور

 

کارشناس ارشد مدیریت دولتی

 



ارسال توسط سید احمد شتابان
آرشیو مطالب
پیوند های روزانه
امکانات جانبی
blogskin

اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِیِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَیْهِ وَعَلى آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی كُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراً وَدَلیلاً وَعَیْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَك َطَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فیها طَویلاً

كد موزیك بی کلام